ماگنا كارتا، هرچند اهميتي كمتر از آن دارد كه محققان تا سالهاي اخير تصور ميكردند، با اين حال نهفقط در رشد حكومت انگليس بلكه در پيدايش قانون اساسي بهطور كلي مرز مهمي محسوب ميشود.
ويليام درافدايي
درافدا، نام جايي است در لينستر1 ايرلند، در پنجاه كيلومتري شمال دوبلين؛ درافدا يك نام سلتي به معني پل روي گدار است. ويليام درافدايي2 در آكسفورد استاد حقوق شرع بود. در 1245، درگذشت. او در حدود 1239، براي شاگردانش رسالهاي دربارهٴ حقوق شرع نوشت كه حتي در بولونيا رواجي طولاني يافت. اين رساله به خاطر اشارههاي مكرر به حقوق رومي جالب است. اين نشان ميدهد كه تعليم حقوق رومي، عليٰرغم مساعي پادشاه براي جلوگيري از آن، كاملاً در انگلستان متوقف نشده بود ( ¿ يادداشت دربارهٴ واكاريوس در نيمهٴ دوم سدهٴ دوازدهم).
د. آلماني
آيك رپگووي
آيك فون رپگوو3، قديميترين حقوقدان آلماني كه ميشناسيم، كلانتر رپيكاو در آنهالت4، در حدود 1230، برآمد. بزرگترين و مهمترين قانوننامهٴ آلماني را در قرون وسطا، به نام
ساكسناشپيگل5 تأليف كرد. آن را نخست به لاتيني نوشت، و سپس پيش از 1235، به زبان آلماني سفلا ترجمه كرد. اين مجموعه رواج فوقالعاده يافت و تا حدي موجب وقفهٴ پيشرفت حقوق رومي در كشورهاي آلمانيزبان شد، و خيلي زود به زبانهاي آلماني عليا، هلندي و لهستاني ترجمه و مورد تقليدهاي مكرر قرار گرفت.
قانوننامههاي بعدي آلماني اساساً مبتني بر ساكسناشپيگل (آيينهٴ ساكسن) است، كه دو تا از مهمترين آنها عبارت است از
دويچناشپيگل6 و شوابناشپيگل7. همچنان كه از نام آنها پيدا است هر دو داراي زمينههاي جاهطلبانه بودند، اولي براي نيازهاي قلمرو امپراتور و دومي براي جنوب آلمان تدوين شده بود. شوابناشپيگل (حدود 1259، حدود 1273 ـ 1282)، حاوي چكيدهٴ
ساكسناشپيگل است، ولي قطعاتي از قوانين روم، كليسا، و امپراتور را هم دارد.